Η σημερινή μας συζήτηση διαφέρει από αυτήν που κάναμε δύο μήνες περίπου πριν στην ίδια αίθουσα.

Τώρα έχουμε έναν μπούσουλα. Σήμερα έχουμε κάτι συγκεκριμένο στα χέρια μας.

Έχουμε ένα κείμενο διαβούλευσης, βάσει του οποίου καλούμαστε να συζητήσουμε και να καταθέσουμε προτάσεις.

Όσοι το μελετήσαμε έχουμε διαμορφώσει άποψη και κρίση.

Πρόκειται για ένα κείμενο που προοιωνίζεται πράγματι την μεγάλη ανατροπή και επαναστατικές τομές στον χώρο της Αυτοδιοίκησης.

Ο καλοπροαίρετος παρατηρητής, δεν μπορεί παρά να παραδεχθεί ότι το κεντρικό κράτος αποφασίζει να κάνει την αυτοκριτική του και αποπειράται να αποκεντρωθεί.

Κάνει ένα βήμα να απαλλαγεί από το σύνδρομο του υδροκεφαλισμού και να εμπιστευτεί την Περιφέρεια.

 

Για τα δεδομένα του ελληνικού κράτους, όπως το ξέρουμε μέχρι σήμερα, αυτό από μόνο του μοιάζει καινοτόμο και ριζοσπαστικό.

Αυτό είναι φανερό από το περίγραμμα όσων περιλαμβάνονται στις πενήντα σελίδες του κειμένου.

·                                       Είμαστε πολύ κοντά στο να αποκτήσει η έννοια «ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ουσιαστικό περιεχόμενο και αντικείμενο.

·                                       Είμαστε πολύ κοντά στο να πάψουμε να είμαστε ουραγοί στο ευρωπαϊκό κεκτημένο.

·                                       Απέχουμε ίσως ελάχιστα από το να δοθεί στην Περιφέρεια και στις τοπικές κοινωνίες ο παρεμβατικός εκείνος ρόλος που αποτελούσε αιτούμενο δεκαετιών.

 

 

 

Απαντάμε: Είναι ένα σημαντικό κείμενο, αρκετά αναλυτικό, αλλά όχι, δεν είναι πλήρες, δεν είναι επαρκές.

Το παραδέχονται και οι εμπνευστές του, το ομολογούν και οι συντάκτες του, το λέει και η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών.

Το διαπιστώνουμε κυρίως εμείς, οι φορείς που έχουμε την ευθύνη της συμμετοχής στον διάλογο και της διαβούλευσης.

Γι’ αυτό μας παραδόθηκε στα χέρια.

 

Και διαβούλευση, όπως έχω ξαναπεί σε αυτήν την αίθουσα, σημαίνει διαπραγμάτευση και διεκδίκηση.

Πρέπει να διαπραγματευτούμε, να πιέσουμε, να απαιτήσουμε και να διεκδικήσουμε τη θέση και τον ρόλο που αρμόζει στον σύγχρονο χαρακτήρα της Αυτοδιοίκησης

Ειδικά σε εμάς, που εκπροσωπούμε μια νησιωτική περιοχή, δίδεται το προνόμιο – έτσι το βλέπω εγώ – να συνδιαμορφώσουμε το πλαίσιο προτάσεων για την Αυτοδιοικητική Μεταρρύθμιση στον νησιωτικό χώρο.

 

Καλούμαστε ένα καλύψουμε εμείς αυτό που λείπει από τις πενήντα σελίδες του κειμένου διαβούλευσης.

Αυτό θα γίνει από εμάς που ξέρουμε καλύτερα από τον καθένα τι σημαίνει νησί, ποιες είναι οι ιδιαιτερότητες και οι δυνατότητες του νησιωτικού χώρου.

Σε εμάς πέφτει το βάρος, όταν η Διοικητική Μεταρρύθμιση γίνει Νόμος του Κράτους, να είναι ευδιάκριτος, σαφής, στέρεος και πλήρως θωρακισμένος ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού στον νησιωτικό χώρο.

Από εμάς εξαρτάται να μη φορεθεί στα Δωδεκάνησα και στο Αρχιπέλαγος το ίδιο κοστούμι με την Ηπειρωτική Ελλάδα.

Να περάσουμε το μήνυμα ότι δεν μπορούν να μεταχειρίζονται με διαφορετικό τρόπο παρόμοιες καταστάσεις, αλλά ούτε διαφορετικές καταστάσεις με παρόμοιο τρόπο.

Η θεώρηση λοιπόν του νησιωτικού χώρου ως περιοχή με ιδιαιτερότητες, τόσο στην διοίκηση όσο και στην χάραξη αναπτυξιακής πολιτικής οφείλει να οδηγήσει τώρα που είναι η ώρα των αλλαγών στις θεσμικές παρεμβάσεις που είναι απαραίτητες.

Μόνο έτσι η χάραξη της αναπτυξιακής στρατηγικής για τον νησιωτικό χώρο θα είναι ολοκληρωμένη και αποτελεσματική και θα περιλαμβάνει θεσμικά και διαρθρωτικά μέτρα που είναι απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων μας.

Στόχοι που πρέπει να είναι κωδικοποιημένοι και να υπακούουν σε αναπτυξιακές λογικές που θα λαμβάνουν υπόψη τους τις ιδιαιτερότητες του νομού μας, αλλά και κάθε νησιού ξεχωριστά, και αυτό γιατί τα νησιά μας αντιμετωπίζουν προβλήματα κυρίως λόγω του πολυκερματισμού, του μαζικού τουρισμού, της παραδοσιακής δομής της οικονομίας τους, το μικρό μέγεθος της εγχώριας αγοράς, την σχετική απομόνωση και την περιφερειακή θέση, που συνεπάγεται πρόσθετο κόστος στην λειτουργία των υπηρεσιών και επιχειρήσεων και το χαμηλό επίπεδο εξυπηρετήσεων.

 

Προσδοκούμε λύσεις στο αναπτυξιακό πρόβλημα των νησιών με την εφαρμογή εξειδικευμένων τομεακών πολιτικών που θα προκύψουν από τη χάραξη στρατηγικής ανάπτυξης.

Προσδοκούμε την πρόβλεψη θεσμικών αλλαγών για την άσκηση και τον συντονισμό των εξειδικευμένων πολιτικών, ώστε ο νησιωτικός χώρος να μην αντιμετωπίζεται ενιαία με άλλες μειονεκτικές περιοχές.

Προσδοκούμε πολιτικές σύγκλισης στο εσωτερικό του νησιωτικού χώρου με άρση των χωρικών ανισοτήτων και των αρνητικών επιπτώσεων των κλαδικών πολιτικών, που ασκούνται συνολικά  σε εθνικό επίπεδο, που όμως  δεν λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες του νησιωτικού χώρου.

Οι σταθερές υποδομές (λιμάνια, αεροδρόμια), κινητές υποδομές (πλοία κλπ) και  η οργάνωση  των υπηρεσιών προς τους πολίτες αποτελούν ένα τρίπτυχο κρίσιμο για την επιβίωση των νησιών μας.

Παράλληλα, η ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιών και της πληροφορικής στα νησιά μας αποτελούν στην εποχή της τεχνολογίας  όχι μόνο ένα απλό μέσο επικοινωνίας, αλλά ένα εργαλείο για τη βελτίωση της ελκυστικότητας και της ανταγωνιστικότητας των νησιών μας με προοπτική την Κοινωνία της Πληροφορίας.  

 

Είναι λοιπόν απαραίτητες οι θεσμικές παρεμβάσεις που θα προβλέπουν την προσαρμογή των  κλαδικών και τομεακών πολιτικών στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νησιών μας.

 

Ολοκληρωμένων  πολιτικών που θα παρεμβαίνουν σε κρίσιμους τομείς όπως είναι αυτοί της :

 

Όλα τα αυτά σε επίπεδο νησιωτικού χώρου προϋποθέτουν δομές στήριξης που μόνο μέσω της αυτοδιοίκησης μπορούν να υλοποιηθούν, μια αυτοδιοίκηση α’ και β’ βαθμού οπλισμένης με αρμοδιότητες και πόρους.

Πρέπει λοιπόν στα πλαίσια της διοικητικής μεταρρύθμισης να αποκεντρωθούν στην αιρετή Περιφέρεια αλλά και στους ισχυρούς δήμους και ιδιαίτερα στις νησιωτικές περιφέρειες και τους νησιωτικούς δήμους οι αρμοδιότητες από το κεντρικό κράτος, που αφορούν τους εξής τομείς:

 

Η ασυνέχεια του χώρου και ο πολυκερματισμός  ίσως είναι το πιο ενδεικτικό διαφοροποιημένο στοιχείο των νησιωτικών από τις χερσαίες περιοχές, αφού ακόμα και η πιο απλή μετακίνηση θαλάσσια – εναέρια  των νησιωτών πολλές φορές προσκρούει σε τεράστιες δυσκολίες, εμπόδια, χρόνο και δαπάνες.

 

Η έννοια της εδαφικής συνοχής λοιπόν πρέπει να αποτελέσει την συνέχεια των πολιτικών της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Ε.Ε. και πρέπει να συμπεριλάβει κατεξοχήν τις νησιωτικές περιοχές.

 

 

 

 

Ένα δημόσιο αγαθό, το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα του Έλληνα πολίτη για επαρκή, ασφαλή και οικονομικά προσιτή ακτοπλοϊκή μετακίνηση, αντιμετωπίζεται, απλώς, ως μία οικονομική δραστηριότητα, η οποία, μάλιστα, έχει καταστεί βορά στους νόμους της ελεύθερης και μάλιστα ολιγοπωλιακής αγοράς πολλές φορές.

 

Οι κάτοικοι των νησιών καθώς και τα εκατομμύρια των  Ελλήνων και Ευρωπαίων πολιτών που περνούν τις διακοπές τους σε αυτά τα νησιά υφίστανται μια εις βάρος τους μεταχείριση, που δεν επιτρέπουν ούτε οι Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ούτε το Ευρωπαϊκό Δίκαιο ούτε τα διεθνώς κατοχυρωμένα ανθρώπινα δικαιώματα.

Έτσι οι κάτοικοι, ιδιαίτερα των μικρών νησιών, που πρέπει να μετακινηθούν είτε για θέματα υγείας, παιδείας, εργασίας, ψυχαγωγίας, κτλ, πολλές φορές στερούνται και αυτών των υπηρεσιών λόγω κόστους μεταφοράς.

Έχουμε υπηρεσίες με δυσμενή ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά αφού πληρώνουμε πολλαπλάσια για μεταφορές με πλοία αμφιλεγόμενης – πολλές φορές - ποιότητας, μικρής ταχύτητας και ακόμα μικρότερης μεταφορικής συχνότητας δρομολογίων.

 

Το δικαίωμα όλων σε ίση μεταχείριση, «το μεταφορικό ισοδύναμο» δηλαδή, είναι άμεση επιτακτική ανάγκη γιατί είναι ο βασικότερος και αναγκαίος συντελεστής επιτυχίας των νησιωτικών πολιτικών, της εδαφικής συνοχής, προσπελασιμότητας και της σύγκλισης, όλων δηλαδή των διακηρυγμένων πολιτικών της Ε.Ε.

Ουσιαστικά μιλάμε για θέσπιση «ηθικού ισοδύναμου» που πρέπει να υπάρχει στις νησιωτικές μεταφορές και πρέπει να ληφθεί υπόψη σε ένα ευρύτερο πνεύμα ισονομίας και ίσων δικαιωμάτων μεταξύ των πολιτών, ανεξάρτητα από το σημείο μόνιμης κατοικίας τους.

Το μεταφορικό ισοδύναμο επιβάλλεται να αποκαταστήσει την αδικία και να καταργήσει ένα καθεστώς παραλογισμού, με βαρύ τίμημα για τις νησιωτικές περιοχές. 

 

Η αδιάλειπτη και ποιοτικά πρέπουσα ακτοπλοϊκή σύνδεση των νησιών μας μεταξύ τους και  με την Ηπειρωτική Ελλάδα – Πειραιά – Θεσσαλονίκη – Κρήτη θεωρείται βασική υποδομή πρώτης προτεραιότητας.

 Γιατί αφενός βελτιώνει την προσπελασιμότητα, περιορίζει την απομόνωση και εμπεδώνει το αίσθημα ασφάλειας των κατοίκων των νησιών μας.

Αφετέρου επηρεάζει καθοριστικά την λειτουργία των επιχειρήσεων της παραγωγικής δομής και εν τέλει τις οικονομίας των νησιών μας.

 

Δεύτερο βασικό συστατικό της επιβίωσης του νησιωτικού χώρου η οικονομία.

Κεντρικό στοιχείο της αναπτυξιακής στρατηγικής στην περιοχή μας είναι ο τουρισμός που αποτελεί τον κλάδο παραγωγής μας, ο οποίος όμως  που υπόκειται στον διεθνή ανταγωνισμό, άρα είναι απαραίτητη η στήριξή του μεδιαρθρωτικές παρεμβάσεις.

Στόχος μας η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, όπως επίσης η προσαρμογή των αγορών εργασίας και προϊόντων στα νησιά μας, θα συνεισφέρουν σημαντικά στην διεύρυνση της παραγωγικής βάσης, την αύξηση της παραγωγικότητας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

 

Είναι απαραίτητες οι θεσμικές παρεμβάσεις που θα επιτρέπουν να προσαρμόσουμε τις αναπτυξιακές μας πολιτικές στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νησιών μας.

Πάντα με τη στήριξη των υπολοίπων κλάδων που λειτουργούν συμπληρωματικά στον τουρισμό και αυξάνουν το κοινωνικό κεφάλαιο ενδυναμώνοντας τον παραγωγικό ιστό.

Πολιτικές που θα παρεμβαίνουν σε κρίσιμους τομείς όπως είναι αυτοί της ενίσχυσης και διαφοροποίησης του παραγωγικού περιβάλλοντος.

Επίσης, της άμβλυνσης των ανισοτήτων σε ενδοπεριφερειακό επίπεδο, με διεύρυνση των αναπτυξιακών δυνατοτήτων της κάθε περιοχής, την διατήρηση του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης, την τόνωση της απασχόλησης, την επίτευξη της πραγματικής σύγκλισης με τις περιοχές του νομού μας που υστερούν, είτε είναι συγκεκριμένες περιοχές στα μεγάλα νησιά είτε τα μικρά νησιά.

 

Είναι απαραίτητη η συγκρότηση π.χ. για κάθε μικρή χωρική ή νησιωτική ενότητα (π.χ. Κάμειρος- Ατάβυρος ή Λέρος - Πάτμος, Αρκιοί – Λειψοί - Αγαθονήσι), ενός βιώσιμου και παραγωγικού πρότυπου ανάπτυξης (βασισμένου στις ιδιαιτερότητές τους με εξασφαλισμένους πόρους και κυρίως με εξασφαλισμένη υποδομή στήριξης (Διοικητικής-Επιστημονικής-Τεχνικής στήριξης).

 

Η επέκταση του τουρισμού και η ταυτόχρονη συρρίκνωση του πρωτογενή και δευτερογενή τομέα, λόγω αδυναμίας ανταγωνισμού και ανεπάρκειας υποδομών, αλλά και άλλων λόγων, έχουν συνέπειες που υπερβαίνουν κατά πολύ τα όρια των κλάδων και επηρεάζουν την συνολική οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των νησιών μας.

Όπως π.χ. την αύξηση χρόνο με τον χρόνο της εποχιακής απασχόλησης, της ανεργίας, της φτώχειας των νοικοκυριών και της επιδοτούμενης ανεργίας.

 Από την άλλη πλευρά, η ακολουθούμενη πορεία ανάπτυξης οδηγεί σε μια υπερβολική εξειδίκευση στον τουρισμό με όλες τις επιπτώσεις στην μελλοντική ανάπτυξη.

Ο κίνδυνος της απαξίωσης των επενδυτικών και οικονομικών δραστηριοτήτων του ντόπιου πληθυσμού και κυρίως των μικρών και μεσαίων οικογενειακών μονάδων είναι εμφανής με την εφαρμογή των κανόνων της ελεύθερης αγοράς και του διεθνούς ανταγωνισμού και της μονοδιάστατης επενδυτικής και αναπτυξιακής πρακτικής.

Ως εκ τούτου χρειάζεται να υπάρξει προσπάθεια για βιώσιμη και ισόρροπη τουριστική ανάπτυξη.

Η αγορά του «Πράσινου Τουρισμού» που δημιουργείται και διευρύνεται από την αύξηση της επισκεψιμότητας στα νησιά μας, επιβάλλει η παραπέρα τουριστική ανάπτυξη να είναι απόλυτα εναρμονισμένη με την προστασία του φυσικού και ιδιαίτερου του οικιστικού περιβάλλοντος.

 

Όπως επίσηςκαι την αειφορία, σταθερά προσανατολισμένου στις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες και τις κοινωνικές σχέσεις που διαμορφώνονται από αυτές, και είναι μόνιμα στραμμένες σε στρατηγικές δημιουργίας νέων αγορών όπως οικολογικός – ορειβατικός, τουρισμός φυσικής ζωής και διατροφής, επιστημονικός – συνεδριακός κ.λ.π.

 

 

 

Αρμοδιότητες του Υπουργείου Τουρισμού στην Περιφέρεια και αφορούν σε χωροθετήσεις, εγκρίσεις, αδειοδοτήσεις κ.λ.π., καθώς επίσης η εξειδίκευση της τουριστικής προβολής, εκτός της εθνικής προβολής, η εξειδίκευση δηλαδή σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, πρέπει να αποκεντρωθούν στην Αυτοδιοίκηση α’ και β’ βαθμού μαζί με τους αντίστοιχους πόρους.

 

 

Η υιοθέτηση ενός πρότυπου αναπτυξιακού μοντέλου στον νησιωτικό χώρο θα περιλαμβάνει συγκεκριμένες χωρικές και τομεακές προτεραιότητες.

Η έννοια της ολοκληρωμένης Περιφερειακής Ανάπτυξης στον νησιωτικό χώρο διαφοροποιείται σε σχέση με την Ηπειρωτική Ελλάδα και την Κρήτη λόγω των γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων κ.λ.π.

Υπό αυτή την έννοια, η λειτουργία των υπηρεσιών στην έδρα δεν έχουν αποδέκτη τους κατοίκους της Περιφέρειας στο σύνολο τους, ή μη μόνο τους κατοίκους του νησιού όπου βρίσκεται η έδρα των υπηρεσιών και ενδεχομένως των πέριξ αυτών νήσων.

 

Άρα και το μοντέλο διοίκησης στον νησιωτικό χώρο πρέπει να είναι είναι διαφοροποιημένο, δηλαδή πρέπει να υπάρξει    αποκέντρωση των υπηρεσιών της Περιφέρειας σε όσο το δυνατόν περισσότερα νησιά ή έστω σε αυτά που έχουν μια κρίσιμη πληθυσμιακή μάζα.

Κυρίως υπηρεσίες που έχουν σχέση με την καθημερινότητα του πολίτη και δεν μπορούν να αποκεντρωθούν σε επίπεδο δήμου.

Σε συνέχεια αυτού δεν μπορεί να υπάρξει ολοκληρωμένη περιφερειακή ανάπτυξη στον νησιωτικό χώρο εάν δεν επιλυθεί η προσπελασιμότητα όπου εδρεύουν οι υπηρεσίες.

 

ΟΠΩΣ έχουν σήμερα τα πράγματα και τα έχουμε βιώσει,  π.χ, οι κάτοικοι των Κυκλάδων, πλην της νήσου Σύρου, όπως και το σύνολο των κατοίκων της Δωδ/σου, δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στις κεντρικές υπηρεσίες των Περιφερειών, όπως οι κάτοικοι της Ηπειρωτικής Ελλάδας και της Κρήτης οι οποίοι μπορούν σε δύο ή και λιγότερες ώρες από το άκρο της Περιφέρειας τους να προσεγγίσουν τις υπηρεσίες της Περιφέρειας.

 

Στο νησιωτικό χώρο, αυτό απαιτεί, σε ότι αφορά τις Κυκλάδες και για τα περισσότερα νησιά, πολλαπλάσιες ώρες - μπορεί και μέρες, εάν  δεν υπάρχει συγκοινωνία.

 Για δε τα Δωδεκάνησα, η μετάβαση γίνεται μόνο δύο φορές την εβδομάδα με το πλοίο που συνδέει την Ρόδο, Κω, Λέρο, ή Πάτμο με Σύρο ή μέσω Πειραιά προς Σύρο.

Μια άλλη διάσταση της Νησιωτικής Περιφέρειας είναι πως δεν υπάρχουν έργα περιφερειακής εμβέλειας.

Το Νοσοκομείο της Ρόδου σχεδιάστηκε σαν Περιφερειακό και δεν λειτούργησε ποτέ έτσι, και είναι και το μοναδικό που έχει εμβέλεια Νομαρχιακή.

Όλα τα άλλα έργα στα Δωδεκάνησα έχουν νησιωτική διάσταση εκτός ελαχίστων που έχουν επαρχιακή.

Η δημιουργία μιας ενιαίας Περιφέρειας  που επαγγέλλεται το σχέδιο Καλλικράτης στον νησιωτικό χώρο, προϋποθέτει σε επίπεδο διοίκησης, εκτός από τον προσδιορισμό των αρμοδιοτήτων του κάθε επιπέδου Διοίκησης – Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ Βαθμού –και την στελέχωση με το απαραίτητο εξειδικευμένο προσωπικό των υπηρεσιών που θα επωμιστούν το βάρος της εφαρμογής των απαραίτητων πολιτικών για την άρση των ανισοτήτων και την ενσωμάτωση των απομακρυσμένων και λιγότερο ανεπτυγμένων νησιών μας στην αναπτυξιακή διαδικασία.

 

 

Ο στόχος πρέπει να είναι η βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών στον πολίτη με ταυτόχρονη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, η άμβλυνση των ανισοτήτων σε ενδοπεριφερειακό επίπεδο - με διεύρυνση των αναπτυξιακών δυνατοτήτων της περιοχής μας, την διατήρηση του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης και αύξηση της παραγωγικότητας σε επίπεδα ψηλότερα του μέσου κοινωνικού όρου (που σήμερα επιτυγχάνεται μόνο μέσω των νήσων (Ρόδου – Κω) για την τόνωση της απασχόλησης, την επίτευξη της πραγματικής σύγκλισης και την βελτίωση της ποιότητας ζωής όλων των πολιτών χωρίς αποκλεισμούς.

 

 

 

Στην Περιφέρειά μας κεντρικό στοιχείο της αναπτυξιακής μας στρατηγικής, λόγω της ιδιαιτερότητας των νησιών και κυρίως της ιδιαιτερότητας του κλάδου παραγωγής του τουρισμού που υπόκειται στον διεθνή ανταγωνισμό, είναι η ανάληψη διαρθρωτικών παρεμβάσεων με στόχο την βελτίωση του παραγωγικού ιστού.

Εάν λοιπόν ληφθούν υπόψιν οι παράμετροι που πρέπει να καθορίζουν την θεσμοθέτηση της νέας Αιρετής Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, η ιδιαιτερότητα του χώρου επιβάλλεται να επισημανθεί, πέραν όσων το σχέδιο προβλέπει, και τα εξής:.

 

Στον νησιωτικό χώρο πρέπει να προβλεφθεί η αντιστοίχιση των Περιφερειακών Υπηρεσιών σε επίπεδο έδρας των σημερινών Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων και αποκέντρωση συγκεκριμένων υπηρεσιών και σε επίπεδο ορισμένων σημερινών Επαρχείων.

Και αυτό γιατί μπορεί να υπάρξει ενιαία ως προς τις αρχές της στρατηγικής ανάπτυξης με μελετημένες επί μέρους διαφοροποιήσεις βάσει των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε κατηγορίας νησιών.

Όμως τοπικά, πρέπει να υπάρξει υλοποίηση πολιτικών από τις αντίστοιχες υπηρεσίες.

Είναι λοιπόν απαραίτητες οι ολοκληρωμένες πολιτικές προσαρμοσμένες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νησιών μας.

Στα πλαίσια της διοικητικής μεταρρύθμισης πρέπει να αποκτήσουμε την αποκέντρωση  από το κεντρικό κράτος στην Αιρετή Περιφέρεια αλλά και στους ισχυρούς δήμους - με έμφαση στις νησιωτικές περιφέρειες και δήμους - τις αρμοδιότητες που αφορούν όπως προτείναμε:

 

Όλα αυτά προϋποθέτουν δομές στήριξης που μόνο μέσω της αυτοδιοίκησης μπορούν να εξασφαλιστούν.

 Μιας Αυτοδιοίκησης όμως που εκτός από τις αρμοδιότητες θα έχει  και τους αντίστοιχους πόρους, και θα έχει την ευθύνη :

 

 

Είναι απαραίτητο την διοικητική μεταρρύθμιση να συνοδεύει και η φορολογική μεταρρύθμιση.

 

Η κοστολόγηση των υπηρεσιών πρέπει να αντιστοιχηθεί σε ποσοστικοποίηση επί συγκεκριμένων φόρων σταθερό για κάθε Περιφέρεια .

Το ποσοστό πρέπει να είναι σταθερό προκειμένου και οι τοπικές κοινωνίες να γνωρίζουν και τα έσοδα και την διάθεση τους σε συγκεκριμένους τομείς και έργα.

 

Ως βασική προϋπόθεση τίθεται, οι πόροι σε καμία περίπτωση να μην προέλθουν από μια νέα φορολογική επιβάρυνση, αλλά :

 Α)  Από την καλύτερη διαχείριση των υφιστάμενων πόρων και την οικονομία κλίμακος που αναπόφευκτα θα προκύψει (συνενώσεις διοικήσεων, υπηρεσιών κλπ)

 

Η Αιρετή Περιφέρεια θα μπορούσε να διεκδικήσει την θέσπιση κατά τόπους εισπρακτικών μηχανισμών, που θα λειτουργούν με διαφάνεια και βάσει του δημοκρατικού προγραμματισμού, προς όφελος της τοπικής ανάπτυξης.

Αν κάτι τέτοιο δεν μπορεί να προβλεφθεί, η Περιφέρεια θα μπορεί να εισπράττει από την Κεντρική Διοίκηση.

 

Οι φόροι που πρέπει να αποδίδονται στην αιρετή Περιφέρεια, ενδεικτικά μπορεί να είναι κάποιοι από τους παρακάτω:

 

·                                       Απόδοση στην αιρετή Περιφέρεια, εξ ολοκλήρου (100%) όλων των προστίμων, που επιβάλλονται από τις υπηρεσίες τους.

·                                       Την κατάργηση της παρακράτησης 10% στις ΔΟΥ και την online σύνδεση του TAXIS με τις Δ/νσεις Οικονομικών, για οικονομικά θέματα που αφορούν τις Περιφέρειες.

·                                       Καθορισμός νέου πόρου ως «Πόρος Ποιότητας Ζωής» σε ποσοστό 1,5% από την ισχύουσα φορολογία εισοδήματος για δράσεις, που θα σχετίζονται αποκλειστικά με την προστασία του περιβάλλοντος και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

·                                       Πόρος με το όνομα «Πόρος Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας», οριζόμενος στο 30% του φόρου καπνού.

·                                       Καθορισμός πόρου στο 30% του Ενιαίου Φόρου Ακινήτων (ΕΤΑΚ).

·                                       Για την άμβλυνση των τοπικών ανισοτήτων και την επίτευξη της εθνικής και κοινωνικής συνοχής προτείνουμε τη δημιουργία ενός ταμείου, που θα λειτουργεί ουσιαστικά ως ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΓΚΛΙΣΗΣ.

 

α) Η χρηματοδότηση της μεταρρύθμισης μπορεί να στηριχθεί, καταρχήν, στο Ε.Π. «Διοικητική Μεταρρύθμιση», μετά από σχετική αναμόρφωσή του, όπως έχει ήδη ανακοινωθεί.

Σημαντικά ποσά μπορούν επίσης να αντληθούν από το Ε.Π. «Ψηφιακή Σύγκλιση», ενώ έχει ήδη ανακοινωθεί η πρόθεση να αναλάβουν νέο ρόλο οι Περιφερειακές Αυτοδιοικήσεις ως προς τα ΠΕΠ.

β) Βασική αρχή πρέπει να είναι ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων και δομών (προσωπικό, κτίρια κλπ.) δεν θα συνοδεύεται απλά με την μεταφορά της μισθοδοσίας του προσωπικού και των αντίστοιχων παγίων (κτίρια, εξοπλισμός κλπ.), αλλά και με τους πόρους του ΕΣΠΑ που έχουν δεσμευτεί για τα αντίστοιχα αντικείμενα.

Έτσι, για παράδειγμα, η μεταφορά μονάδων ψυχικής υγείας στην αυτοδιοίκηση θα πρέπει να συνδυαστεί με τους αντίστοιχους πόρους του ΕΠ «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού», η μεταφορά περιβαλλοντικών αρμοδιοτήτων με τους αντίστοιχους πόρους του ΕΠ «Περιβάλλον – Αειφόρος Ανάπτυξη» κ.ο.κ.

γ) Τα έσοδα από τη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας στα Δωδεκάνησα μπορούν να αποτελέσουν πόρους της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης.

Αυτό, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα γίνει αποδεκτή η πρότασή μας να αποδοθούν στον ενιαίο Δήμο Ρόδου – Κω – Λέρου  τα ακίνητα διαχείρισης ΚΥΔ και ΚΕΔ.

 

Επίσης, στον ισχυρό Δήμο πρέπει να μεταφερθούν και τα ακίνητα διαχείρισης άλλων φορέων του Δημοσίου, εκτός αυτών που θα απαιτηθούν για τις ανάγκες του.

 

Επίσης, πόρο της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης να αποτελέσει το «σπατόσημο», σε ποσοστό τουλάχιστον 10%, εφόσον η πρόταση για απόδοσή του στους αντίστοιχους Δήμους (Ρόδου, Κω κλπ) δεν γίνει αποδεκτή.

 

Να προβλεφθεί η διατήρηση και η ενίσχυση των ειδικών μέτρων υπέρ των νησιών και η θέσπιση ειδικών πολιτικών και δράσεων υπέρ των νησιωτικών περιοχών, κατ’ εξαίρεση και πέρα από το πλαίσιο στήριξης των διαρθρωτικών ταμείων.

 

·                                       Να προβλεφθεί η διατήρηση του φορολογικού καθεστώτος για νησιά κάτω των 300 κατοίκων, έστω και αν αποτελούν διαμερίσματα μεγαλύτερου πληθυσμιακά Δήμου.

 

 

 

Να προβλεφθεί η σύσταση Εθνικού Συμβουλίου Νησιωτικής Ανάπτυξης (ΕΣΝΑ), που θα απαρτίζεται από εκπροσώπους των Υπουργείων, των νησιωτικών Περιφερειών και της Αυτοδιοίκησης Α’ βαθμού, τα Επιμελητήρια και τους κοινωνικούς εταίρους, το οποίο θα συμμετέχει γνωμοδοτικά στον σχεδιασμό και υλοποίηση πολιτικών υπέρ των νησιών.

Το ΕΣΝΑ θα αξιολογεί τις νομοθετικές προτάσεις και πολιτικές που θεσπίζονται σε τομείς ιδιαίτερα σημαντικούς για τα νησιά (ενέργεια, μεταφορές, χωροταξία και περιβάλλον, τουρισμός, γεωργία, αλιεία κλπ), διερευνώντας αν τα μέτρα αυτά συνεπάγονται αρνητικές συνέπειες στη νησιωτική ανάπτυξη.

Όποτε χρειάζεται θα προτείνει παρεκκλίσεις ή ειδικές ρυθμίσεις καθώς και νέους τρόπους και μεθόδους οργάνωσης υψηλού επιπέδου υπηρεσιών δημοσίου συμφέροντος (επικοινωνίες, μεταφορές, ενέργεια, υγεία, εκπαίδευση, περιβάλλον, πολιτισμός, νέες τεχνολογίες κλπ).

 

Προτείνεται η θέσπιση Ειδικού Ταμείου Νησιωτικών Περιοχών, κατά τα πρότυπα του υφιστάμενου Ταμείου Συνοχής.

Με σκοπό την εφαρμογή και πιστή τήρηση του άρθρου 101, παρ.3, του Συντάγματος, προτείνουμε τη σύσταση μόνιμης Επιτροπής Νήσων στο Κοινοβούλιο. 

Για την παρακολούθηση της κατάστασης των νησιών, τη μεταφορά και διάδοση γνώσεων σε θέματα που αφορούν στον νησιωτικό χώρο και την παραγωγή καινοτόμων ιδεών για τη βελτίωση της ελκυστικότητας των νησιών, προτείνουμε την ίδρυση Νησιωτικού Παρατηρητηρίου.                                   

ΚΥΡΙΕΣ και κύριοι συνάδελφοι, η περίοδος της διαβούλευσης επιφυλάσσει για τον καθένα από εμάς έναν προνομιακό ρόλο.

Θα ήταν εγκληματικό να τον απεμπολήσουμε.

Θα ήμασταν ιστορικά ανακόλουθοι αν επιτρέπαμε σε φοβίες και δισταγμούς, αναστολές και αναβολές, ακόμα και σε εγγενείς μας αδυναμίες, να μας παρασύρουν σε εσωστρέφεια και υπαναχωρήσεις.

Είναι η ώρα να δείξουμε ότι δεν στερούμαστε τόλμης και διορατικότητας.  

ΟΙ πενήντα σελίδες του κειμένου διαβούλευσης είναι η αφορμή και η εκκίνηση για μια πολιτική και κοινωνική μάχη που πρέπει να δοθεί, χωρίς γραφειοκρατικούς και τεχνοκρατικούς όρους.

Μια μάχη που δεν αφορά εμάς, αλλά τους πολίτες.

Για λογαριασμό των πολιτών και για τις επόμενες γενιές οφείλουμε να κερδίσουμε το στοίχημα.

Η Ρόδος και τα Δωδεκάνησα είναι μπροστά σε μια ιστορική ευκαιρία και καμπή.

Αν δεν διασφαλίσουμε τη διάχυση των υπηρεσιών και των αναπτυξιακών δράσεων σε κάθε γωνιά του νομού μας, η Μεταρρύθμιση θα παραμείνει κενό γράμμα.

Έχει γραφτεί στα πρακτικά της 20^ης Νοεμβρίου, παρακαλώ να ξαναγραφτεί και σήμερα:

Δεν θα μας χαρίσουν τίποτα, αλλά δεν μπορούμε να δεχθούμε και τετελεσμένα. 

Προσωπικά και σαν παράταξη – ελπίζω και το σύνολο του Νομαρχιακού Συμβουλίου, έχουμε χρέος να πείσουμε για ταοικονομικά, πολιτιστικά, γεωγραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά αυτής της περιοχής.

Έχουμε χρέος να μην επιτρέψουμε να απαξιωθεί ή να  αποσιωπηθεί ακόμα και η εθνική παράμετρος.

Επαναλαμβάνω για μία ακόμα φορά:

Ξεπερνώντας περιορισμούς ή αυτοπεριορισμούς για το τι είναι εφικτό και τι όχι, τι είναι «λογικό» και τι «ρεαλιστικό», η Ρόδος και τα Δωδεκάνησα πρέπει να διεκδικήσουν στη νέα αρχιτεκτονική δομή έναν ξεχωριστό ρόλο, σαν ισχυρός αναπτυξιακός πόλος και πύλη στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου. 

Η διαπραγματευτική μας θέση είναι ισχυρή.

Θα απαιτηθεί όμως συμπόρευση και ενιαίος λόγος.

Το Νομαρχιακό Συμβούλιο, η Τοπική Αυτοδιοίκηση αλλά και η κοινοβουλευτική μας εκπροσώπηση, που είναι η εμπροσθοφυλακή μας, έχουμε υποχρέωση συνολικά να αναδείξουμε τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα.

Σε τέτοια κομβικά σημεία για την πορεία της Αυτοδιοίκησης και του τόπου γενικότερα, οφείλουμε να διεκδικούμε το μείζον και όχι το έλασσον.

Η διοικητική μεταρρύθμιση είναι μια υπόθεση που μας ξεπερνά όλους σαν φυσικά πρόσωπα.

Σε αυτήν την ιστορική συγκυρία δεν μπορεί να χαθεί η μοναδική ευκαιρία να κερδίσουν τα νησιά μας το πλεονέκτημα και την περίοπτη θέση στον νέο διοικητικό χάρτη.